ZAGROŻENIA W MIEJSCU PRACY
Problem istniejących zagrożeń zdrowotnych w miejscu pracy, stale zyskuje na znaczeniu. Świadczy o tym rosnąca liczba ustaw, rozporządzeń, których celem jest poprawa warunków pracy i warunków ochrony zdrowia. Zagrożenia zdrowotne
w miejscu pracy należą do ważnych obszarów zainteresowania instytucji rządowych, takich jak : PIP, PIS, WSSE, które uważają, że każdy ma prawo do pracy w zdrowym i bezpiecznym środowisku, bez narażania na pogorszenie stanu zdrowia lub zdolności do pracy.
W zanieczyszczonym substancjami chemicznymi, czynnikami fizycznymi i biologicznymi środowisku, zdrowie człowieka jest stale zagrożone. Czynniki te mogą prowadzić do powstania złego samopoczucia, uszkodzeń ciała, rozwoju choroby i wcześniejszego zgonu.
W skali globalnej średnio 20-50% pracowników jest zatrudnionych w środowisku z ekspozycją na czynniki fizyczne, biologiczne, których poziomy w sposób istotny przekraczają dopuszczalne normy higieniczne. Skutkiem tego jest utrata zdrowia pracowników, poczucie dyskomfortu, obniżenie wydajności pracy, spadek jakości życia i dobrobytu pracownika, zakładu pracy i społeczeństwa.
Zdrowie jest bezcennym darem i winno być chronione niezależnie od względów finansowych. Koszty będące następstwem braku lub niewłaściwej higieny pracy mogą być duże, gdyż obejmują straty spowodowane czasową, a także trwałą niezdolnością do pracy z powodu choroby, spadkiem produktywności, oraz odszkodowaniem za utratę zdrowia i życia.
PODSTAWOWE OBOWIĄZKI PRACODAWCY
- Ochrona zdrowia i życia pracownika przez zapewnienie bezpiecznych
i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki
i techniki.
- Organizowanie pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy.
- Zapewnianie przestrzegania w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
- Wydawanie poleceń usunięcia uchybień w zakresie bhp oraz kontrolowanie wykonania tych poleceń.
- Zapewnianie wykonania zaleceń społecznego inspektora pracy.
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.)
SUBSTANCJE CHEMICZNE
- Niedopuszczalne jest stosowanie materiałów i procesów technologicznych bez uprzedniego ustalenia stopnia ich szkodliwości dla zdrowia pracowników i podjęcia odpowiednich środków profilaktycznych.
- Niedopuszczalne jest stosowanie niebezpiecznych substancji chemicznych nieoznakowanych w sposób widoczny, umożliwiający ich identyfikację.
- Niedopuszczalne jest stosowanie niebezpiecznych substancji i niebezpiecznych preparatów chemicznych bez posiadania aktualnego spisu tych substancji
i preparatów oraz kart charakterystyki, a także opakowań zabezpieczających przed ich szkodliwym działaniem, pożarem lub wybuchem.
- Stosowanie niebezpiecznych substancji chemicznych i niebezpiecznych preparatów chemicznych jest dopuszczalne pod warunkiem zastosowania środków zapewniających pracownikom ochronę ich zdrowia i życia.
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.)
BADANIA I POMIARY CZYNNIKÓW SZKODLIWYCH DLA ZDROWIA, CZĘSTOTLIWOŚĆ BADAŃ NA STANOWISKACH PRACY
1. Pracodawca zapewnia wykonanie badań i pomiarów czynnika szkodliwego dla zdrowia
w środowisku pracy, nie później niż w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności.
2. W przypadku występowania szkodliwego dla zdrowia czynnika chemicznego lub pyłu,
z wyjątkiem czynnika o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, badania i pomiary wykonuje się:
- Co najmniej raz na dwa lata - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono stężenie czynnika szkodliwego dla zdrowia powyżej 0,1 do 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS), określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 228 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, zwanego dalej "NDS".
- Co najmniej raz w roku - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono stężenie czynnika szkodliwego dla zdrowia powyżej 0,5 wartości NDS.
- W każdym przypadku wprowadzenia zmiany w warunkach występowania tego czynnika. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dziennik Ustaw Nr 33, poz. 166).
- W przypadku występowania szkodliwego dla zdrowia czynnika chemicznego, dla którego została ustalona wartość najwyższego dopuszczalnego stężenia pułapowego (NDSP), określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 228 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, pracodawca wykonuje we własnym zakresie pomiary ciągłe stężenia tego czynnika za pomocą urządzeń lub z uwzględnieniem procedur spełniających wymagania określone w Polskiej Normie (PN-EN 482:2009 lub normie ją zastępującej).
3. W przypadku występowania czynnika o działaniu rakotwórczym lub mutagennym,
o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 222 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, badania i pomiary wykonuje się:
- Co najmniej raz na sześć miesięcy - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono stężenie czynnika o działaniu rakotwórczym lub mutagennym powyżej 0,1 do 0,5 wartości NDS.
- Co najmniej raz na trzy miesiące - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono stężenie czynnika o działaniu rakotwórczym lub mutagennym powyżej 0,5 wartości NDS.
4. W przypadku narażenia na pył zawierający azbest, badania i pomiary wykonuje się
co najmniej raz na trzy miesiące. Jeżeli wyniki dwóch ostatnich badań i pomiarów nie przekroczyły 0,5 wartości NDS, częstotliwość ta może być zmniejszona do co najmniej jednego pomiaru na sześć miesięcy.
5. Badania i pomiary szkodliwego dla zdrowia czynnika fizycznego, występującego
w postaci: hałasu, hałasu ultradźwiękowego, drgań mechanicznych działających
na organizm człowieka przez kończyny górne lub drgań mechanicznych o ogólnym działaniu na organizm człowieka wykonuje się:
- Co najmniej raz na dwa lata - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono natężenie czynnika powyżej 0,2 do 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego natężenia (NDN), określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 228
§ 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, zwanego dalej "NDN".
- Co najmniej raz w roku - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono natężenie czynnika powyżej 0,5 wartości NDN.
6. Badania i pomiary chemicznych i fizycznych czynników szkodliwych dla zdrowia
w środowisku pracy, wyżej wymienionych, wykonuje się każdorazowo, jeżeli nastąpiły zmiany w wyposażeniu technicznym, w procesie technologicznym lub w warunkach wykonywania pracy, które mogły mieć wpływ na zmianę poziomu emisji, poziomu narażenia albo wystąpiły okoliczności, które uzasadniają ich ponowne wykonanie.
BADANIA I POMIARY CZYNNIKÓW SZKODLIWYCH DLA ZDROWIA,
REJESTRACJA WYNIKÓW
- Wyniki badań i pomiarów pracodawca przechowuje przez okres 3 lat, licząc od daty ich wykonania.
- Pracodawca prowadzi na bieżąco rejestr czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowisku pracy, zwany dalej "rejestrem" oraz wpisuje na bieżąco wyniki badań i pomiarów czynnika szkodliwego do karty badań i pomiarów, zwanej dalej "kartą".
- Pracodawca i podmiot, o którym mowa niżej, przechowują rejestry oraz karty przez okres 40 lat, licząc od daty ostatniego wpisu.
- W przypadku likwidacji zakładu pracy, pracodawca niezwłocznie przekazuje rejestry oraz karty właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu, a w odniesieniu do jednostek, o których mowa w art. 20 ust. 1 i art. 20a ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r.
o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851, z późn. zm.) - odpowiednio właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji albo właściwemu komendantowi wojskowego ośrodka medycyny prewencyjnej.